Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 11. zirvesini 6 Kasım 2024 tarihinde Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te “Türk Dünyasının Güçlendirilmesi: Ekonomik Entegrasyon, Sürdürülebilir Kalkınma, Dijital Gelecek ve Herkes İçin Güvenlik” temasıyla gerçekleştirdi. Kırgız Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un ev sahipliğinde düzenlenen zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve diğer üst düzey yetkililer katıldı.

Zirve öncesinde, TDT Dışişleri Bakanları Konseyi belgeleri son hale getirmek ve örgütün gündemini gözden geçirmek için bir araya geldi. Zirve sırasında liderler, küresel zorluklarla karşı karşıya kalan Türk dünyasında iş birliğini ve dayanışmayı artırma taahhütlerini yinelediler.

Zirve kapsamında alınan ana kararlar şunlardır:

• Sürdürülebilir bir gelecek için “Türk Yeşil Vizyonu” belgesinin kabul edilmesi.
• Bişkek’in 2025 yılı için Türk Dünyası Dijital Başkenti ilan edilmesi.
• “Türk Dünyası Şartı”nın kabul edilmesi.
• TDT Daimi Temsilciler Yönetmeliği’nin kabul edilmesi.
• TDT Bayrağı’nın kabul edilmesi.
• Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’a “Türk Dünyası Ali Nişanı” verilmesi.
• Nobel ödüllü Profesör Aziz Sancar’a “Ali Şir Nevai Uluslararası Ödülü” verilmesi.

Ayrıca üye devletlerin bakanları ve kurum başkanları arasında şu anlaşmalar ve mutabakat zaptları imzalandı:

• TDT Üye Devletleri arasında Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması.
• TDT Merkez Bankaları Konseyi’nin kurulmasına yönelik Mutabakat Zaptı.
• TDT Üyeleri arasında Uzayla İlgili Faaliyetler Mutabakat Zaptı.
• “Büyük Türk Dili Modeli” geliştirilmesine ilişkin Mutabakat Zaptı.
• Sivil Koruma Mekanizması Kurulması Anlaşması.
• Türk Yeşil Finans Konseyi’nin kurulması.

Zirve, bölgesel ve uluslararası önemli konuların ele alınmasına da olanak tanıdı. Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un önerisi üzerine, Türk dünyasında iş birliğini güçlendiren çalışmaları nedeniyle Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’a “Türk Dünyası Ali Nişanı” verildi.

Zirve sonunda, TDT başkanlığı resmen Kazakistan’dan Kırgızistan’a devredildi. Liderler, Bişkek Deklarasyonu’nu imzalayarak ortak hedeflerini yinelediler. Bir sonraki resmi zirvenin 2025’te Azerbaycan’da, gayri resmi zirvenin ise aynı yıl Macaristan’da yapılmasına karar verildi.

Zirve sonrasında TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev ve Kırgızistan Dışişleri Bakanı Jeenbek Kulubayev basın toplantısı düzenleyerek zirvenin sonuçları ve alınan kararlar hakkında detaylı bilgi verdiler.