Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Karşılaştırmalı
Siyaset Anabilim Dalı’nda Dr. Öğr. Üyesi olarak görev yapan Ali Emre Sucu’nun “Post-Sovyet Orta Asya’da
Türk-Rus İlişkileri: İşbirliği ve Rekabet” adını taşıyan kitabı, geçtiğimiz günlerde Siyasal Kitabevi etiketiyle
yayımlandı.
Bu kitap, konusunu 2017-2022 yılları arasında Moskova Uluslararası İlişkiler Devlet Enstitüsü’nde
(MGIMO) yazılan doktora tezinden alıyor. İçeriği ise Türkçe, Rusça, İngilizce olarak yapılan yayınlarla,
Türk, Rus ve Orta Asya halklarının bir araya geldiği önemli mekanlar olan İstanbul, St. Petersburg ve
Moskova kentlerinin zenginliğinden besleniyor. Bu kitapta “post-Sovyet” karakter üzerinden analiz edilen
Orta Asya, iki ülkenin dış politikalarının en önemli alanlarının başında geliyor. Peki bu bölge Türkiye ve
Rusya için ne anlama geliyor? İki ülke ilişkilerinin gündemini ne kadar belirliyor? Bölgede yer alan devletler
Türkiye ve Rusya’ya nasıl bakıyor? Bu bakış iki ülkenin bölge politikasındaki işbirliği ve rekabet unsurlarına
nasıl etki ediyor? Sürekli olarak ilerlemeye, değişmeye ve yeniden değerlendirmeye açık olan yoğun ilişkiler
ağını gözlemlemeye verilen aranın bir ürünü olan bu eserde, tüm bu sorulara cevaplar aranıyor.
Kitabın içeriği altı bölümden oluşuyor:
Birinci bölümde, 21. yüzyılda dünya siyasetine dair genel bir giriş yapılarak, sırasıyla Rusya ve Türkiye’nin
dünya siyasetindeki yerini ve önemini belirlemek amacıyla, sahip oldukları maddi kaynaklar ve dış politika
uygulamaları değerlendiriliyor.
İkinci bölümde post-Sovyet Orta Asya bölgesi ele alınıyor. Bölgenin “post-Sovyet” geçmişi bugün üzerinden
yorumlanarak güncel sorunların anlaşılması amaçlanıyor. Bölgede yer alan devletlerin bağımsızlıklarını
kazandıkları yıldan bugüne kadar iç ve dış politikalarındaki gelişmeler önce “post-Sovyet olma” zorluğu ve
zorunluluğu çerçevesinde değerlendiriliyor. Bölge ülkeleri analiz edilirken siyasi yapıları karşılaştırılarak,
ekonomik ve askeri alanlardaki sayısal veriler kullanılıyor. Daha sonra ise küresel ve bölgesel gelişmelerde
bu bölgenin rolü inceleniyor.
Üçüncü bölümde, imparatorluklar ve SSCB dönemlerine vurgu yapılarak günümüzde Türk-Rus ilişkilerinin
temel parametreleri ele alınıyor. Bunun için 1990’lı ve 2000’li yıllar üzerinden dönemsel bir ayrım takip
ediliyor. Türk-Rus ilişkilerini incelerken küresel ve bölgesel boyutun analiz düzeyleri olarak belirlendiği bu
bölümde, ikili ilişkilerin ekonomik, askeri-teknik işbirliği boyutlarının bu analiz düzeylerinin etkisinde
olduğu tartışılıyor. Türk-Rus ilişkilerinin karakteri ve yapısının tespit edilmesindeki zorluklar ise bu bölümde
öne çıkan başlıklar arasında.
Dördüncü ve beşinci bölümde sırasıyla Türkiye ve Rusya’nın bölge politikası analiz ediliyor. Burada da
1990’lı ve 2000’li yıllar üzerinden iki ülkenin bölge politikasındaki gelişmeler ışığında farklı dönemler tespit
ediliyor. İki ülkenin bölgede yeri ve öneminin somut hale geldiği başlıklar olan siyasi, ekonomik, askeri
güvenlik, entegrasyon ve yumuşak güç alanları bir sonraki bölümde Türk-Rus ilişkilerinin post-Sovyet Orta
Asya boyutunda ele alınan ortaklık ve rekabet denklemine önemli bir arka plan oluşturuyor.
Altıncı ve son bölümde ise iki ülkenin bölge politikasında işbirliği ve rekabet unsurlarının tespitine ve
tartışılmasına yer veriliyor. Bu unsurlar ideolojik, siyasi, ekonomik, askeri ve güvenlik ilişkileri, entegrasyon
ve yumuşak güç başlıklarında analiz ediliyor. Bunun üzerinden iki ülkenin bölge politikasında rekabet ve
işbirliği unsurlarının niteliği böylece belirlendikten sonra, Türkiye ve Rusya’nın karşılıklı olarak bölge
politikalarını belirleme noktasında birbirleri üzerindeki etkilerini tespit etmek amacıyla iki önemli başlık
açılıyor. Bu bölüm Türk-Rus ilişkilerinin geleceğinde “post-Sovyet Orta Asya” faktörünün belirleyiciliğine
dair öngörülerin yer aldığı bir analizle son buluyor.
Yazarın özgeçmişi
Lisans eğitimini 2013 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
Bölümü’nde tamamlamıştır. 2014 yılında bir eğitim dönemi boyunca Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset
Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde yüksek lisans çalışmalarına devam etmiştir. Daha sonra
Rusya’ya taşınarak önce St. Petersburg Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi, Uluslararası
İlişkiler Bölümü’nden 2017 yılında yüksek lisans derecesini almıştır. 2015-2017 yılları arasında yine St.
Petersburg’da bulunan Herzen Pedagoji Üniversitesi’nde Rusça dil okuluna devam etmiştir. Orta Asya’da
bulunan Rus nüfusun Rus dış politikasına etkisi konusunu çalıştığı yüksek lisans tezini savunduktan sonradoktora çalışmalarına devam etmek üzere bu şehirden ayrılmış, 2017-2022 yılları arasında da Moskova’da
bulunan Moskova Uluslararası İlişkiler Devlet Enstitüsü’nde (MGIMO) eğitimine devam etmiştir. “Orta
Asya’da Türk-Rus İlişkileri: Ortaklık ve Rekabet Unsurlarının Dengelenmesi” başlıklı doktora tezini 2022
yılının Mayıs ayında savunarak Türkiye’ye dönmüştür. Aynı yılın Eylül ayından itibaren Ankara Üniversitesi
Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Karşılaştırmalı Siyaset Anabilim
Dalı’nda görev yapmaktadır.


Bir Cevap Yazın