Orta Asya, hızla değişen jeopolitik dengeler arasında küresel güçlerin ilgisini çeken stratejik bir merkez hâline geliyor. Samarkand’da düzenlenen AB-Orta Asya zirvesi, tarafların iş birliğini stratejik ortaklık düzeyine taşıyarak, ticaret, dijitalleşme, kritik madenler ve altyapı projeleri gibi alanlarda ortak hedefleri belirledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Global Gateway girişimi kapsamında bölgeye 12 milyar euro taahhüt etmesi, bu hedeflere somut destek anlamı taşıyor.

Çinli uzmanlar, özellikle TMTM (Orta Koridor) ve yenilenebilir enerji altyapısı konusunda AB ile ortak çıkarların varlığına dikkat çekiyor. Şanghay ve Pekin merkezli düşünce kuruluşları, AB–Çin–Orta Asya arasında üçlü bir çevresel ve dijital iş birliği modelinin mümkün olduğunu savunuyor. Bu bağlamda, Kazakistan gibi ülkeler çok yönlü dış politika stratejileriyle hem Batı hem Doğu ile güçlü ilişkiler kuruyor.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Jomart Tokayev’in “Orta Asya’nın geleceği medeniyetlerarası diyalog köprüsü olmalıdır” vurgusu, bölgenin yalnızca jeopolitik mücadele alanı değil, aynı zamanda uzlaşma ve gelişim sahası olabileceğini gösteriyor. Bu stratejik vizyon, Çin ve AB’nin bölgedeki koordineli faaliyetlerine zemin hazırlıyor.