Hazırlamış olduğum bu film listesi, 2000 sonrası Rus sinemasında Sovyetler Birliği dönemine duyulan özlem, kahramanlık hikâyeleri ve getirdiği eleştirileri ele alan 20 film hakkında bilgi vermektedir. Elbette ki film sayısı hiç şüphesiz daha fazladır ilerleyen dönemde bu listeye yeni filmler tarafımdan eklenecektir. İzlemek isteyenlere iyi seyirler dilerim.

1. Önsezi Olarak Uzay / Космос Как Предчувствие (2005)

Konusu: 1957 yılı, SSCB. İnsanlar uzayı hayal ediyor, ancak “demir perde” arkasında yaşıyorlar ve dünya hakkında çok az şey biliyorlar. Tam bu yıl ilk yapay uydu fırlatıldı. Dört yıl sonra, Yuri Gagarin dünyanın ilk kozmonotu olacak. Bu atmosferin fonunda, kapalı bir liman kasabasında iki erkek ve bir kadın buluştu. Basit bir aşçı olan Konok ve sevgilisi garson Lara, Herman ile tanışırlar. Herman, ülkeden kaçma arzusuyla tutuşmuş eski bir siyasi mahkumdur. Kıza hoş görünmek için arkadaşlarına küçük bir yalan söyler – gizli bir ajan olduğunu ve ilk uzay uçuşuna hazırlık yaptığını söyler. KGB’nin yabancı gemilere erişim izni verdiği Lara kimi seçecek?

Tür: Drama

IMDb: 6,6 (+18)

Yönetmen: Alexey Uchitel

Oyuncular: Yevgeny Mironov, Yevgeny Tsyganov, Irina Pegova

2. Kayıp İmparatorluk / Исчезнувшая Империя (2007)

Konusu: Karen Şahnazarov’un 1970’lerin Moskova’sında geçen aşk üçgeni hakkındaki filmi. Moskova Pedagoji Enstitüsü öğrencileri Sergey Narbekov (Aleksandr Lyapin) ve Stepan Molodtsov (Yegor Baranovsky) en iyi arkadaşlar ve sınıf arkadaşlarıdır. Yakında Sergey, Lyudmila Beletskaya (Lidiya Milyuzina) ile çıkmaya başlar. Mutludurlar ve bir dizi komik ve dokunaklı durumdan geçerler. Ancak kısa bir süre sonra Sergey, kız arkadaşı hastayken sevimli Katya’ya (Yanina Kalganova) ilgi göstermeye başlar. Lyudmila, sevgilisini reddeder ve bu sırada gizlice ona aşık olan Stepan ile yakınlaşır. Bu karmaşık romantik hikaye nasıl sona erecek?

Tür: Drama

IMDb: 6,7 (+16)

Yönetmen: Karen Shahnazarov

Oyuncular: Egor Baranovsky, Armen Dzhigarkhanyan, Vladimir Ilyin

3. Kağıt Asker / Бумажный Солдат (2008)

Konusu: Filmin olayları 1961 yılında Baykonur’da geçiyor. Film, kozmonot ekiplerini uzaya çıkışa hazırlayan doktor Daniil Pokrovski’nin altı haftalık yaşamını anlatıyor. Daniil, bu kahraman insanlar için duyduğu korku ile karısı ve sevgilisi olan iki yakın kadına duyduğu aşk ve merhamet arasında gidip geliyor.

Tür: Drama 

IMDb: 6,5 (+16)

Yönetmen: Alexey Herman Jr.

Oyuncular: Merab Ninidze, Chulpan Khamatova, Anastasia Shevelyova

4. Stilyagiler / Стиляги (2008) (Amerikan özentileri)

Konusu: 1950’lerin sonunda Moskova’yı yeni bir gençlik hareketi sarıyor. Kendilerine “stilyagi” diyen genç erkekler ve kızlar, parlak ve dikkat çekici kıyafetler giyiyor ve aynı şekilde davranıyorlar. Hayattan her şeyi alıyorlar, yasaklanmış müzikleri dinliyorlar, şehirde gece gezintileri düzenliyorlar ve bu yüzden şüpheyle karşılanmaya başlıyorlar. Artık stilyagiler, istedikleri gibi görünme ve davranma hakları için mücadele etmek zorunda kalacaklar.

Tür: Müzikal, Melodrama, Komedi

IMDb: 7,1

Yönetmen: Valery Todorovsky

Oyuncular: Anton Shagin, Oksana Akinshina, Evgenia Brik

5. Güneş Evi / Дом Солнца (2009)

Konusu: Sovyet hippilerin zorlu yaşamını anlatan müzikal melodram. Sovyetler Birliği, 1970’lerin ortası. Parti liderinin kızı Sasha, her açıdan doğru bir kız: zeki, çalışkan, hedeflerine odaklı ve itaatkâr. Tıp fakültesine girdiğinde, Gerda ile tanışır ve kendini bir hippi grubunun içinde bulur. Bu küçük ama çok samimi grubun lideri, sarışın, müzikal ve özgürlüğüne düşkün bir genç olan Solnce’dir. Sasha ona anında aşık olur. Onunla yaşadığı romantik ilişkiler, Sasha’ya birçok sorun getirir, bu sorunlar arasında kolluk kuvvetleriyle yaşadığı sıkıntılar da vardır.

Tür: Melodrama

IMDb: 6,2

Yönetmen: Garik Sukachev

Oyuncular: Svetlana Ivanova, Daria Moroz, Ivan Stebunov

6. Babam – Baryshnikov / Мой Папа – Барышников (2011)

Konusu: Borya Fishin, perestroyka döneminde Moskova’da yaşayan bir lise öğrencisidir. Suç oranının yüksek olduğu Solntsevo’da yaşamasına rağmen, güce dayalı sporlardan değil, baleden hoşlanmaktadır. Borya, koreografi okulunda eğitim görmekte, boş zamanlarında disko dansı yapmaktadır ve sınıfın en güzel kızını dansa davet etmenin hayalini kurmaktadır. Borya’nın hafifmeşrep annesi, “Intourist” çalışanı olarak, oğluna babasının hapiste olduğunu söyler. Ancak Borya başka bir şeye inanmaktadır: Babasının, annesinin bir zamanlar tanıştığı ünlü dansçı Mihail Baryshnikov olduğunu düşünür. Yakın zamanda Sovyet televizyonunda Amerika’ya kaçmış olan bu sanatçının bir gösterisini izleyen Borya, kendisi ile “babası” arasındaki benzerlikten etkilenir. Yarı bilinçli olarak, bu söylentiyi okulda yayar ve kısa sürede herkes ona hayranlıkla bakmaya başlar. Bu sırada gerçek babası Mihail hapisten çıkar. Aynı dönemde, yetenekli Borya, karaborsacılıkla suçlanarak okuldan atılır. Ülke, yeni değerlerle yeni bir döneme adım atarken, artık para seven insanlar revaçtadır. Ancak Borya, balet olma hayalinden vazgeçmez.

Tür: Drama, Komedi

IMDb: 6,8

Yönetmen: Dmitry Povolotsky

Oyuncular: Dmitry Vyskubenko, Anna Mikhalkova, Vladimir Kapustin

7. Efsane 17 / Легенда 17 (2012)

Konusu: 1972 yılı Sovyet hokeyi için unutulmaz bir yıl oldu. Sovyetler Birliği ile Kanada takımları arasındaki tarihi maç hala hatırlanıyor. “Efsane No: 17” (2013) sadece bir film değil, geçmişin en büyük sporcularına bir saygı duruşu. Valeri Kharlamov, çocukluğundan itibaren hokeye aşık oldu ve zamanla büyük başarılar elde etti. Ancak bir sakatlık, tüm gelecekle ilgili planlarını yok edebilir. Umutsuzluğa kapılan genç, pes eder ve “kırılır”. Ancak koçu Anatoly Tarasov’un azmi, profesyonelliği ve sertliği sayesinde yeniden buzda yerini alır. Onun Rus milli takımına dönüşü, maçın sonucunu belirleyen faktör oldu. Bunun nasıl olduğunu öğrenmek ister misiniz? Filmi çevrimiçi sinemamızda izleyin.

Tür: Biyografi, Drama

IMDb: 7,4

Yönetmen: Nikolay Lebedev

Oyuncular: Danila Kozlovsky, Oleg Menshikov, Vladimir Menshov

8. SSCB’de Aşk / Любовь в СССР (2012)

Konusu: Film, 1973 yılında Moskova’da geçiyor. Sergey, Stepan ve Lyuda aynı enstitüde okuyan ve gençliğin tüm heyecanlarını yaşayan üç arkadaştır. Birlikte ders çalışıyorlar, aşık oluyorlar, hayal kuruyorlar ve geleceğe umutla bakıyorlar. Fakat Sovyetler Birliği’nin çöküşü yaklaşmakta ve bu gençlerin hayatları da bu değişimden nasibini alacaktır.

Tür: Melodrama

IMDb: 5,5

Yönetmen: Karen Shakhnazarov

Oyuncular: Alexander Lyapin, Lidiya Milyuzina

9.  Bir gün / Однажды (2013)

Konusu: Üç arkadaş – Lyoshka, Dyoma ve Kisel – lise son sınıfına gidiyorlar. Fakat akıllarında derslerden başka her şey var. Kızlar, danslar, partiler ve komşu bölgeden gelen çocuklarla rekabet, ders kitaplarından ve ödevlerden çok daha ilgi çekici. Lyoshka Kolyadko, Tanya’ya aşık olduğunu fark ediyor. Ailesinde yaz aylarında bir trajedi yaşanıyor: ağabeyi bir kazada hayatını kaybediyor. Tanya da ağabeyiyle birlikteydi, bu yüzden Lyoshka’nın ona duygularını açması çok zor. Daha 16 yaşında bile değilken Tanya 17 yaşında. Hem de mini etek giyiyor ve diğer bölgeden çocuklarla takılıyor. Acaba ona nasıl yaklaşacak? Sonbaharda lise öğrencilerini birçok ilginç macera ve sınav bekliyor.

Tür: Melodrama, Komedi

IMDb: 6,1

Yönetmen: Renat Davletyarov

Oyuncular: Yuri Deinekin, Darya Melnikova, Nikita Kalinin

10. Koyun Dolly sinirlendi ve erken öldü / овечка долли была злая и рано умерла(2015) 

Konusu: Nikita, prestijli Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü’nde (МИФИ) okuyan şık ve ilginç bir genç adamdır. Fakat tek bir kusuru var: Babasını, bir araştırma enstitüsünde çalışan bir adamı, işini gereksiz bularak saygısızca ele alıyor. Bir gün, bir kavgada babasını başarısız biri olarak nitelendiriyor. Kısa süre sonra Nikita’nın başına garip bir şey gelir: Bir bilimsel deney sonucunda kendini geçmişte bulur. Burada, daha genç ve çocuksuz olan ebeveynleriyle tanışır ve onları anlar. Sevdiklerinin nasıl yaşadığını ve ilginç insanlarla nasıl arkadaşlık kurduklarını görür. Nikita ayrıca geçmişten Maşa adında bir kıza aşık olur. Maşa, dünya görüşünü tamamen değiştirir. Nikita yaşlandığını fark ettiğinde eve dönmenin bir yolunu aramaya başlar. Ama bu yol o kadar kolay değildir…

Tür: Fantastik Komedi

IMDb: 5,7

Yönetmen: Aleksey Pimanov

Oyuncular: Danila Shevchenko, Yulia Savicheva, Viktor Sukhorukov

11.Harika Bir Dönemin Sonu / конец прекрасной эпохи (2015)

Konusu: Soğuk Savaş’ın gölgesinde, özgürlüğün kısa bir soluğu olan “Khrushchev Tepkisi” sona ererken, Andrey Lentalov gibi cesur ve dürüst gazeteciler zor bir kaderle karşı karşıyadır. Bu dönem, Yuri Gagarin, Bulat Okudzhava ve Vladimir Vysotsky gibi ikonik isimlerin yükselişine sahne olsa da, aynı zamanda siyasi baskı ve sansürün de arttığı bir dönemdir. Lentalov, keskin kaleminden dolayı Leningrad’daki gazetesinden kovulur ve umudunu Estonya’nın başkenti Tallinn’e taşınarak “Sovyet Estonya” gazetesinde bulmaya çalışır.

Tür: Dram

IMDb: 6,5

Yönetmen: Stanislav Govorukhin

Oyuncular: Ivan Kolesnikov, Svetlana Khodchenkova, Sergey Garmash

12. Yabani İğde Yazı / облепиховое лето (2018)

Konusu: Ünlü Sovyet dramaturg Aleksandr Vampilov, İркутsk Oblastı’ndaki bir köyde doğdu. İlham ve iş aramak için oradan ayrıldı, ancak 35 yaşında memleketine geri döndü. Bu aşamada, tanınmışlık kazanan birkaç oyunu vardı. Fakat Vampilov boğuluyor: nefes kesici devlet rejiminden ve trajik bir şekilde hayatını kaybeden babasının anılarından. Kendisi de baba olmasına rağmen, yetimlik hissi yıllar geçtikçe geçmiyor. Teselli ve huzur arayan Vampilov, bir kez daha Baykal’a gidiyor. Bir ev satın almak ve orada inzivaya çekilerek çalışmak istiyor. Vampilov memleketine gittiğinde, sonsuza kadar orada kalacağını bile bilmiyordu.

Tür: Biyografi, Dram

IMDb: 5,9

Yönetmen: Viktor Alferov

Oyuncular: Andrei Merzlikin, Sergey Agafonov, Sergey Kaplunov

13. Dovlatov / Довлатов (2018)

Konusu:  German Jr.’ın Dovlatov’un hayatından bir haftayı anlatan bir filmi. Yazar Sergei Dovlatov’un yetmişli yılların başında arkadaşı Joseph Brodsky’nin göçünün arifesinde Leningrad’daki hayatından birkaç günü konu alan bir film. “Dovlatov” paradoksal ve belirsiz durumların bir döngüsüdür: suç dünyası ile bir çatışma, Leningrad’ın sosyal ve edebi yaşamı, Lenfilm film stüdyosu, müzik, şiir okumak ve… kızınıza bir oyuncak bebek satın almak için tutkulu bir arzu bunu elde etmek çok zordur.

Tür: Melodrama

IMDb: 6,4

Yönetmen: Alexey German

Oyuncular: Milan Maric, Danila Kozlowski, Helena Suecka

14. Yaz / Лето (2018)

Konusu: 80’lerde Leningrad yeraltı rock kültürünün oluşumunu anlatan müzikal bir biyografi. Kirill Serebrennikov’un yönettiği filmdeki olaylar 1981 yazında Leningrad’da yaşanıyor. Mütevazı ve yetenekli on dokuz yaşındaki Vitya Tsoi (Teo Yu), eski arkadaşı olan Leningrad rock kulübünün yıldızı Mike Naumenko (Roman Bilyk) ve karısı Natalya (Irina Starshenbaum) ile tanışır. Tsoi’nin önünde dostluk, romantizm, aşk, albüm kaydı, sahnede ilk performans ve sonsuz özgürlük var.

Tür: Müzikal, Biyografi

IMDb: 7,3

Yönetmen: Kirill Serebrennikov

Oyuncular: Theo Yu, Roman Bilyk, Irina Starshenbaum

15. Odessa \  Одесса (2019)

Konusu: Valeri Todorovski’nin yönettiği “Odesa” filmi, 1970’lerin güneşli Odesa’sında geçen, nostalji dolu bir aile dramı. Hikaye, kolera salgını ve bu salgından dolayı şehirle olan tüm ulaşımın kesilmesiyle bir anda mahsur kalan Davıdov ailesinin etrafında dönüyor. Davıdov ailesi tam kadro bir aradadır: anne, baba, iki kız ve kocaları ve bir de torun Valerik. Valerik’in babası Borya ise sadece bir günlük ziyarete gelmiştir. Fakat kolera salgını nedeniyle şehir karantinaya alınır ve Borya ile Valerik Odesa’da mahsur kalırlar. Aile, haftalar boyunca aynı çatı altında yaşamaya ve bu zorlu süreci atlatmaya çalışır. Her ailenin kendine özgü problemleri vardır ve bu zor durum, bu problemleri daha da belirgin hale getirir. Bu kaosun ortasında Borya, lise öğrencisi Ira’ya aşık olur. Tehlikeli bir salgın, başarısız bir iş gezisi, kızgın akrabalar… Tüm bu zorluklara rağmen, yaşam ve sevginin cazibesine karşı koymak oldukça zordur.

Tür: Drama

IMDb: 6,3

Yönetmen: Valery Todorovsky

Oyuncular: Irina Rozanova, Evgeny Tsyganov, Leonid Yarmolnik

16. Palma / Пальма (2020)

Konusu:Palma, 1970’lerde Sovyetler Birliği’nde geçen ve gerçek bir hikayeye dayanan, sadakat ve sevginin yürekleri ısıtan hikayesini anlatan bir film. Film, terk edilen bir Alman Çoban Köpeği’nin, sevgili sahibinin ayrılışından sonra yaşadığı zorlukları ve onu tekrar bulma umudunu konu alıyor. Palma, sahibinin onu terk ettiği Moskova’daki Vnukovo Havalimanı’nda terk edilir. Kaybolmuş ve yalnız olan Palma, havalimanında saklanmaya başlar ve her gün sahibinin geri döneceği umuduyla uçakları izler. Zamanla Palma’nın hikayesi havalimanı çalışanları ve yolcular arasında yayılır ve sadakati ve azmi onu bir yerel kahramana dönüştürür. Palma’nın hikayesi sadece dokunaklı bir dostluk hikayesi değil, aynı zamanda sevginin ve umudun gücüne dair de ilham verici bir mesaj. Palma’nın sahibine olan sadakati, onu her gün tekrar tekrar aramasına ve sonsuza kadar onu beklemesine neden olur. Bu da izleyicilere en zor zamanlarda bile sevginin ve umudun asla pes etmemesi gerektiğini hatırlatır. Film, Palma’nın hikayesini güzel bir şekilde tasvir ediyor ve izleyicileri onunla duygusal bir bağ kurmaya teşvik ediyor. Palma’nın gözünden dünyayı görmemize ve onun sahibine olan sevgisini ve özlemini hissetmemize olanak tanıyor. Film ayrıca 1970’lerin Sovyetler Birliği’nin atmosferini de başarıyla yakalıyor ve izleyicileri o döneme geri götürüyor.

Tür: Aile

IMDb: 6,9

Yönetmen: Alexander Domogarov 

Oyuncular: Viktor Dobronravov, Leonid Basov, Vladimir Ilyin

17. Sevgili Yoldaşlar / Дорогие Товарищи (2020)

Konusu: Haziran 1962’nin başında Sovyet şehri Novocherkassk’ta geniş çaplı bir işçi grevi gerçekleşti. Hikaye trajik bir hal aldı ve ayaklanmayı bastırmak için ordu şehre getirildi. Parti patronu ve ikna olmuş komünist Lyudmila, kendisini olayların ortasında bulur. Kaosun ortasında tek küçük kızı Svetka ortadan kaybolur. Umutsuz arayışlar, kahramanı sıradan insanları esirgemeyen Sovyet makinesinin zulmüyle karşı karşıya getirir.

Tür: Tarihi, Drama

IMDb: 7,4

Yönetmen: Andrey Konchalovsky

Oyuncular: Yulia Vysotskaya, Sergei Erlish, Yulia Burova

18. Sakharov, İki Hayat \ Сахаров, Две Жизни (2021)

Konusu:  Büyük fizikçi ve muhalif insan hakları aktivisti, Sovyet hidrojen bombasının yaratıcısı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Andrei Dmitrievich Sakharov’un alışılmadık bir film portresi. Kurmaca ve belgesel sinemanın kesiştiği cesur bir film, efsane akademisyenin doğumunun 100. yılına denk gelecek şekilde zamanlandı. Ve bu “efsane” görünümünün arkasında hem yaşayan bir insan hem de 20. yüzyılın birçok çelişkisinin vücut bulmuş hali var.

Tür: Biyografi, Drama

IMDb: 7,1

Yönetmen:  Ivan Proskuryakov

Oyuncular: Çulpan Hamatova, Agata Cuper…

19. Bay Nakavt / Мистер Нокаут (2022)

Konusu: Modern psikoloji, bir kişinin, özellikle de genç yaşta, baskı altına alınamayacağını ve yalnızca seçim özgürlüğünün yeteneğin kendini göstermesine izin verdiğini garanti eder. Ancak basit bir Sovyet çocuğu olan Valera Popenchenko, şaşırtıcı derecede güçlü darbeleri nedeniyle etrafındaki herkes tarafından doğrudan boks yapmaya zorlanır. Ve meyvesini veriyor – genç atlet neredeyse namağlup, yavaş yavaş her türlü ödülü ve şampiyonluk unvanını topluyor. O nasıl biriydi – Sovyet boksunun ana efsanesi, en teknik dövüş ödülünü kazanan ve SSCB’deki erkek çocukların idolü?

Tür: Drama    

IMDb: 7,6

Yönetmen: Artem Mikhalkov

Oyuncular: Viktor Khorinyak, Sergei Bezrukov, Angelina Strechina

20. Tetris / Тетрис (2023)

Konusu: Başarılı iş adamı Hank Rogers, Las Vegas’ta bir teknoloji sergisine gelir ve burada Sovyet programcı Alexei Pajitnov’un geliştirdiği Tetris video oyunu dikkatini çeker. Kahraman, oyuncağın gerçek bir altın madeni olacağını anlar ve anında Japonya’daki dağıtım haklarını satın alır. Ancak zamanla Rogers’ın iştahı artar ve Pajitnov ile şahsen tanışmak ve onu işbirliği yapmaya ikna etmek için SSCB’ye gider. Ancak bunu yapmak o kadar kolay değil, çünkü bunu yapmak için bürokratik cehennemin tüm çevrelerinden geçmeniz ve rakip bir şirkete karşı bir silah bulmanız gerekecek.

Tür: Biyografi, Drama

IMDb: 7,4

Yönetmen: John S. Baird

Oyuncular: Taron Egerton, Nikita Efremov, Sofya Lebedeva

Derleyen: Sabahattin Can Ayeş